Τα καυσαέρια που προκύπτουν από τους κινητήρες των οχημάτων περιέχουν πλήθος βλαβερών ουσιών που μπορεί να αποδειχθούν επικίνδυνες για την υγεία και το περιβάλλον για αυτό και απαιτείται, πλέον, η χρήση φίλτρων μικροσωµατιδίων (DPF / παγίδες αιθάλης). Τέτοιες βλαβερές ουσίες που εκπέµπουν οι κινητήρες των οχηµάτων είναι:
Άκαυστοι υδρογονάνθρακες (HC)
Οι άκαυστοι υδρογονάνθρακες είναι συνήθως αποτέλεσμα της ατελής καύσης του καυσίµου ή διαφεύγουν από την ελαιολεκάνη (κάρτερ) του κινητήρα. Πρόκειται για υδρογονάνθρακες αλδεϋδικούς, παραφινικούς εκτεταµένης κυκλικής αλύσσου και αρωµατικούς, οι οποίοι είναι σε θέση να ενωθούν µε το οξυγόνο. Διάφορες εργαστηριακές έρευνες έχουν αποδείξει ότι οι ενώσεις αυτές αντιδρούν παρουσία υπεριώδους ακτινοβολίας και ερεθίζουν τα ανθρώπινα µάτια, µολύνουν την ατµόσφαιρα και προκαλούν αρνητικές επιπτώσεις στη βλάστηση. Είναι ακόµα υπεύθυνες για τη φωτοχηµική αιθαλοµίχλη και ορισµένες από αυτές (ιδιαίτερα το βενζόλιο) είναι καρκινογόνες.
Οξείδια του αζώτου (NOx)
Ένας από τους βασικούς παράγοντες δημιουργίες του φωτοχημικού νέφους είαι τα οξείδια του αζώτου. Τα οξείδια αυτά υπό την επίδραση της ηλιακής ακτινοβολίας συµµετέχουν σε χηµικές αντιδράσεις που έχουν σαν αποτέλεσµα τη µετατροπή των άκαυστων υδρογονανθράκων σε φωτοχηµικά οξειδωτικά, και την παραγωγή όζοντος που, επίσης, είναι τοξικό για το αναπνευστικό σύστηµα. Με τη συμμετοχή του όζοντος και του οξυγόνου της ατµόσφαιρας, τα οξείδια του αζώτου δηµιουργούν στη συνέχεια έναν κύκλο δευτερογενούς ρύπανσης, η οποία κάτω από τις κατάλληλες καιρικές συνθήκες καταλήγει στο σχηµατισµό της φωτοχηµικής αιθαλοµίχλης.
Μονοξείδιο του άνθρακα(CO)
Το μονοξείδιο του άνθρακα προέρχεται κυρίως από τους βενζινοκινητήρες. Είναι βασικό προϊόν της ατελούς καύσης των υδρογονανθράκων και όταν η συγκέντρωσή του στον αέρα ξεπεράσει κάποια επίπεδα προκαλεί πονοκεφάλους και προβλήµατα στο κυκλοφορικό σύστηµα. Σε πολύ υψηλές συγκεντρώσεις (που µπορούν να υπάρξουν όµως µόνο σε κλειστό χώρο) µπορεί να αποβεί θανατηφόρο. Το CO, πάντως, είναι ασταθής ένωση και µόλις βρεθεί στον ελεύθερο αέρα µετατρέπεται αρκετά γρήγορα σε αβλαβές διοξείδιο του άνθρακα και γι’ αυτό και έχει µόνο τοπική επίδραση.
Καπνός
Ο καπνός προέρχεται κυρίως από τους πετρελαιοκινητήρες (Diesel). Λόγω της συνήθους ορατής χροιάς των καυσαερίων του κινητήρα Diesel στην πράξη γίνεται διάκριση του λεγόµενου καπνού (smoke) των εκπεµπόµενων καυσαερίων του στις εξής τρεις κατηγορίες, ανάλογα µε την απόχρωση του:
- Λευκός Καπνός, που αποτελείται από οµίχλη υγρών άκαυστων σωµατιδίων καυσίµου και εµφανίζεται κατά την εκκίνηση εν ψυχρώ.
- Κυανός Καπνός, που αποτελείται από οµίχλη υγρών ακαύστων σωµατιδίων λιπαντικού ελαίου, και εµφανίζεται όταν υπάρχει πρόβληµα µε την λίπανση (π.χ. φθαρµένα ή κολληµένα ελατήρια εµβόλου)
- Μελανός Καπνός ή Καπνός ”Τύπου Αιθάλης”, που αποτελείται βασικώς από λεπτά σωµατίδια στερεού άκαυστου άνθρακα (ανθρακώδες υλικό), δηλαδή την αιθάλη που δηµιουργείται από την πυρόλυση του καυσίµου τοπικά σε ζώνες µε σχετική ανεπάρκεια οξυγόνου, εµφανιζόµενος στην περιοχή των υψηλών φορτίων (π.χ. > 85% του µεγίστου).
